• 05 Ekim 2017, Perşembe 9:03
A.Dursun YILMAZ

A. Dursun YILMAZ

BORSALANMAK
 İnsanların hata yapması doğaldır. Bilgi birikimine, deneyimine bağlı olarak hata yapabilir. “Hatasız kul olmaz.” atasözü de insanların hata yapabileceğini en güzel biçimde anlatır. Ancak, her kişinin hata yaptığını söylemek de mümkün değildir. Hatta, başkasıyla karşılaştırmadan değerlendirme yaptığımızda kişiyi hatasız kabul etmek de mümkündür.
Kişinin, zamana, tecrübeye bağlı olarak hata yapması veya yapmaması da ihtimal içindedir. İnsan bunu “keşke” sözcüğü ile ifade eder. “Şimdiki aklımla ve tecrübemle yirmi yaşında olsaydım” diyene çok rastlarız. Ancak, bunun hiçbir yararı yoktur. En değerli şey olan zaman, akıp gitmiştir, geri gelmez.
***
Dernekler, partiler, odalar, şirketler başta olmak üzere kurumların tümü ortak akıl yoluyla bireylerin yapabileceği hataları önlemenin, keşke dememenin aracıdır. Kaynakları akılcı kullanmanın altyapısını oluşturur. Hatalı iş ve işlemlerin bir başkası tarafından denetlenmesi yoluyla hatadan dönülmesinin yolunu da açar. Planlama ve denetim aracılığıyla en az kayıpla kaynak ve zaman yönetimi sağlanabilir. Tüm organizasyon ve yönetim ilişikleri, planlama ve denetim, bireyin hata yapmasını önlemek içindir. Planlama ve denetim; insanın fani olduğunu bilerek kurumların kalıcılığını sağlamak içindir.
***
Bilim, varsayımlarını sınarken değişkenler arasındaki ilişkiyi gösterir. Bir değişkenin, hangi değişkeni etkilediğini belirtir. Bağımsız ve bağımlı değişkeni saptar. Bunun ötesinde bağımlı olanı etkileyebilecek diğer değişkenleri eler. Bu eleme yapıldıktan sonra varsayımını sınar. Yani, neden sonuç ilişkisi doğru kurulmalıdır. Aksi halde sonuç, yanıltıcı olacaktır.
***
2017 yılı fındık piyasasında bir keşmekeş sürmektedir. Fiyat istikrarı yoktur. Üretici, ürününü maliyetinin altında satmaktadır. Üreticinin ağladığını duyan siyasetçiler “İhtisas borsası kuracağız.” gibi büyük kelam etmeye başladı. “Kayseri'ye liman yaptıracağız.” söyleminde olduğu gibi Almanya'dan, Hamburg'tan söz ederek fındık borsası yapacağız, üreticinin fındığını değerlendireceğiz, üretici zarar etmeyecek gibi altı üstü hesaplanmamış parlak sözleri söylemekte hiçbir sakınca görmedi. Önceleri, yalnızca ziraat odalarının yöneticileri söylemekteydi. Şimdi, siyasi partiler de dile getirmeye başladı.
***
Kişiler, “fındık ihtisas borsası olsun” diye bilerek veya bilmeyerek söyleyebilir. Kimseye zararı olmaz. Ancak, oda ve parti yöneticileri söyleyebilir mi ? Söyleyemez.
Çünkü, ülkemizde Giresun, Ordu, Trabzon başta olmak üzere fındık alım ve satımını tescil eden en az 13 ticaret borsası vardır. “Borsa yoktur.” ve “Borsada fiyat oluşmuyor.” denilemez. Diğer değişkenlerin etkisi elenmeden borsanın olmamasını, bağımsız değişken olarak kabul ederek fındık ihtisas borsası kurmayı çözüm olarak sunarsanız, büyük bir hataya düşersiniz. Kişi olarak bu hataya düşmenize kimse bir şey diyemez. Lakin, oda, parti gibi bir organizasyon, bu hataya düşemez, düşmemelidir.
***
Borsalarda, alım ve satımı tescillenen fındık ürünü miktarının da az olduğunu sanmıyorum. Ama, tüm üreticilerin fındığı, rekoltenin bütünü borsada tescil edilse fındık fiyatına olumlu bir etki yapar mı? Üreticinin kazancı fazlalaşabilir mi? Çok keskin biçimde söyleyelim: Hayır.
İhtisas borsası ile yabancı alıcıların, ülkemizin borsasına gelerek alım yapmasını kastediyorsanız, yalnızca gülünç olursunuz.
Hayır, dedikten sonra çözüm istersiniz, biliyorum. Hemen, derhal, bugün Fiskobirlik alım için devreye girmelidir. Korkmayın! Fiskobirlik ve kooperatifleri de borsaların üyesi olduğu için alınan ürünün borsa tescili olacaktır. Fiskobirlik'in fındık alması yetmez. Fındık üretilen illerin her birinde mutlaka fındık işleme tesisi olmalıdır. Yalnız, Fiskobirlik'in fındık işlemesi yetmez. Fikrin etüdü ve fizibilitesi yapılması koşuluyla fındık üretilen illerde en az 1000 üreticiye bir işletme olacak şekilde irili ufaklı fındık mamulleri üreten, satan ve ihraç eden butik işyerlerine ihtiyaç vardır. Bu da bir planlama sorunudur.






MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık