• 26 Nisan 2018, Perşembe 9:08
A.Dursun YILMAZ

A. Dursun YILMAZ

AÇMAK İYİ İSE KAPATMAK NEDİR?
 Faaliyetin sürekli, başka iş ve kişilerden bağımsız olarak yürütüldüğü ve aynı zamanda gelir sağlamayı amaçlayan ekonomik varlığa “işletme” denir. İster büyük, isterse küçük olsun, işletmeler ekonomik yaşamın temel unsurlarıdır. Ekonomik faaliyetin başta alım satım olmak üzere ticari alandaki işletmelerine de “ticari işletme” denir.
Ülkemizde ekonomik faaliyetin büyük çoğunluğu sayısı iki milyona yaklaşan esnaf ve sanatkârlar eliyle gerçekleşmektedir. Esnaf ve sanatkâr işletmeleri, mikro ve küçük işletme niteliğindedir. Küçük işletmelerin yaşamları oldukça kısadır. Kısa olmasının çok sayıda nedeni vardır.
***
Şimdilerde kış nüfusu elli bine yaklaşan ilçemizde elli sene önce meydanda iki berber vardı. Biri Hilmi amca, diğer Yüksel ağabeydi. Her ikisi de gece gündüz, Cumartesi Pazar dahil sürekli çalışırlardı. O zamanki, nüfus olsa olsa beş bin ile on bin arasında dolanırdı. Cumartesi ve Pazar günü tıraş olmak büyük bir ayrıcalıktı. Hem gazetenizi okuyup, radyoda maç anlatımlarını dinleyip hem de sıranızı beklerdiniz. Hatta milli piyango bileti alıp spor-toto oynamanız da mümkündü. Neredeyse beş bin kişilik ilçenin çocuk çoluk tüm erkeklerini bu iki berber tıraş ederdi.
***
İlimize komşu olan yedi yüz seksen bin civarında nüfusa sahip ilde bugün 1000 berber işletmesi bulunmaktadır. Kadın, bebek, çocuk, yaşlı, yatalak ayırmadan hesap yaptığımızda her bir berbere yedi yüz seksen kişi düşmektedir. Sakal tıraşının sıklığını bilmem ama saç tıraşının kabaca ayda bir yapıldığını varsaysak her bir berbere ayda altmış beş kişi düşer. Berber, ayın her günü çalıştığında güne iki kişi düşer. Kaç tane sakal tıraşı yaparsa yapsın, kadın ve bebeklerin dahi olduğu iki kişi, bir berber işletmesini kurtarmaz. Ticari işletmenin kazanç sağlama amacına uygun düşmediği gibi sürekli olma özelliğinin de yitirilmesi demektir. Giresun dahil diğer illerde de durumun farklı olduğunu düşünmüyorum.
Nitekim ülkemizde her sene açılan her iki esnaf işletmesinden birisi kapanmaktadır. Kanımca en kolay açılması mümkün olan işlerden birisi berberliktir. Bir işyeri kiralayıp tarak makasın yanında su, ayna ve koltuk varsa, al sana berber dükkânı. Açılan berber dükkânı sahibi, tıraş işi yapamayınca araba alım satımı, ev alım satımı gibi komisyonculuk faaliyetine de başlayarak bu işi yapanların hizmet kalitesinin de azalmasına neden olmaktadır.
Berber örneğinden yola çıkarsak, tarımda olduğu gibi esnaf ve sanatkârlar arasında da gizli işsizliğin bulunduğu anlaşılmaktadır. Her açılan iki işletmenin birisinin kapanması bunu göstermektedir. İşletmeleri kıymetli kılan, güvenilir olmasını sağlayan şey, sürekli olmasıdır. Her gittiğinizde işletmenin aynı yerde faaliyet gösterdiğini görmektir. Hatta ikinci kuşağın, üçüncü kuşağın babasının dedesinin işini sürdürmesi, esnafı da tüketiciyi de gururlandırmaz mı?
***
Sorunu, görmek istemezseniz görmeyebilirsiniz. Göründüğünden de büyüktür. Yeni işyeri açılması bir başarı vesilesi olarak gösterilemez. Kapanan işyeri sayısı başarısızlığın en temel göstergesidir. Ülke kaynaklarının boşa harcanmasıdır. Esnaf odalarına bu konuda büyük bir görev düşmektedir. Yerel yönetimlere daha büyük bir görev düşmektedir. Odalar, her bir esnaf adayına kaliteli bir işletmecilik eğitimi verilmesini sağlamalıdır. Yine odalar, bir işletmenin sürekli gelir getirici faaliyet yapabilmesi için ölçütleri belirlemelidir. Bir işletmenin olması gereken en az sermayesini, işyeri büyüklüğünü, işyerinde olması gereken diğer özellikleri yanında bir işletmenin sürekli yaşaması için en az müşteri sayısını belirlemesi gerekli ve zorunludur. Bundan sonra yerel yönetimle görüşmeler yaparak her bir işletme sayısına düşmesi gereken nüfus saptanarak, bir beldede olması gereken işletmenin sayısı belirlenmelidir. Bu nüfus sayısı gözetilerek, aynı türden iki işletme arasındaki mesafeyi de yerel yönetimler belirlemelidir. Dolmuş hattı, taksi sayısı gibi sınırlama getirmeden belli bir nüfus artışına ve işletmeler arasındaki uzaklığa bağlı olarak yeni işletme açılmasına izin verilmelidir. Yoksa bu gizli işsizlik sürer durur, kaynaklar heba olur.

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık