18 Ağustos 2018 Cumartesi

BİN DOLARI BOZDURANA AYAKKABI BOYAMA 1 HAFTA BEDAVA

ŞEHİT DEDELERİMİZİ KOYNUNDA SAKLAYAN KARDEŞ ŞEHİR POLATLI VE POLATLI TARİHİ ALANLAR TANITIM MERKEZİ ( I )

10 Ağustos 2018, 09:09
Bu makale 214 kez okundu
ŞEHİT DEDELERİMİZİ KOYNUNDA SAKLAYAN KARDEŞ ŞEHİR POLATLI VE POLATLI TARİHİ ALANLAR TANITIM MERKEZİ ( I )
Hüseyin Gazi Menteşeoğlu
Polatlı’da ilk insan yerleşimi M.Ö. 3.000 yıllarına dayanmaktadır. Bu ilk yerleşim merkezi tarihi Gordion kenti ve çevresindedir. Toprakları Hitit ve Frig uygarlıklarının, Pers İmparatorluğu'nun, Büyük İskender'in, Roma ve Bizans imparatorluklarının yönetiminde kalmıştır. Bölge 1516 yılında Yavuz Sultan Selim zamanında Osmanlı İmparatorluğu'nun topraklarına katılmıştır. [1]
Polatlı bölgesinde insanoğlunun ilk yaşam izleri, İlk Tunç Çağı’ndan itibaren görülür. Milattan önce 3000-2500 yılları arası İlk Tunç Çağı olarak adlandırılır. Bu dönemde Polatlı çevresinde bulunan yerleşmeler genelde Sakarya Irmağı, Ankara Çayı, Hamam Deresi, Babayakup Deresi, Özdere vadisi ve yüksek bakı teraslarına sahip yamaçlar ile bu bakı noktalarını gören düzlüklerdir. Yerleşmelerin boyutu da köy tipi ve taş temel üzerine kerpiçle yapılan mimari yapılardır. İlk Tunç Çağı’nın ilk dönemlerinin en belirgin özelliği de içi siyah astarlı, dışı kırmızı ve çok iyi perdahlanmış çanak-çömlek çeşitleridir. [2]



Bölgede İlk Tunç Çağı yerleşme izlerine Polatlı Merkez, Temelli, İğciler, Basri, Çekirdeksiz, Yassıhöyük (Gordion), Müslüm, Şabanözü, Sarıoba, Karapınar, Beyceğiz, Güreş, Hacıtuğrul, Bacı, Kuşçu, Alagöz, Karayavşan, Gündoğan, Sarıhalil, Eskiköseler, Yüzükbaşı ve Yeşilöz köylerinde bulunan höyüklerde rastlanmıştır. Höyüklerde yapılan kazılarda kırmızı perdahlı, kepçe ve gaga ağızlı testi, pişmiş topraktan figürinler, ağırşaklar ve iri gözlü kil idoller, ölü hediyesi olan altından yapılmış kulak tıkacı bulunmuştur. Polatlı ilçe merkezinde bulunan höyük, Ankara çevresinin, Kapakdokya’nın ve Batı Anadolu kültürel özelliklerini taşıması bakımından oldukça önemlidir. İlk Tunç Çağı’nda Polatlı bölgesi insan yaşamına uygun, tarıma elverişli bereketli topraklara sahip bir bölge olduğundan, çok sayıda höyük bulunmaktadır. [3]
Sakarya Nehri'nin Porsuk Irmağı ile birleştiği bölgede Frig uygarlığının başkenti olan Gordion, kazılar sonucu ortaya çıkarılmıştır. Bu kent, Büyük İskender'in Anadolu toprağını zaptı sürecinde 333-334 yılları arasında askerleriyle konakladığı şehirdir. Bu çevrede 86 adet tümülüs, kral mezarı ve kalıntıları ile ilçe merkezinde şehir kalıntıları bulunmaktadır. 13. yüzyılın ilk yarısında Menteşeoğulları Beyliği'nden bazı aşiretlerin ilçeye geldiği ve Menteşe ile eski Polatlı köyleri civarlarına yerleştikleri tespit edilmiştir. Polat kelimesinin Fars dilinde karşılığı "Pulat" olup "çevik, kuvvetli" anlamına gelir. [4]
Frig Krallığının başkenti olan Gordion kenti yapılan kazılar sonucu bulunmuştur. Günümüzde Polatlı ilçesinin en çok turist çeken ören yeridir. "Eşek Kulaklı Midas" ve "dokunduğu her şeyi altına çeviren Midas" efsaneleriyle ün yapmış Kral Midas'ın mezarı burada bulunmaktadır. [5]



Anadolu Selçukluları ve Osmanlı döneminde, günümüzde Polatlı ilçesi hudutları dahilinde Oğuz Türkmen boylarının iskanını sağlamak, yol güvenliğini temin etmek, bölgeler arası kültür alış-verişini yaygınlaştırmak, birlik ve beraberliği kuvvetlendirmek, tarım ve hayvancılığı geliştirmek, dini eğitimi tabana yaymak ve daha bir çok görevleri yerine getiren “zaviye”ler kurulmuştur. Zaviye yapılarında herkesin saygı duyduğu, gönül ehli, halkın “veli”, “seyyid”, “derviş”, “baba”, “bacı”, “gazi”, “şeyh” ve “dede” gibi unvanlar verdiği alp-eren bilge kişiler bulunmaktadır. Yönetim bu kişilere bazı köy, mezra ve çiftliklerin yıllık gelirini devamlı olarak tahsis eder. Bu gelirden zaviyelerde görevli kişilere, din ve ırk ayrımı gözetmeksizin, zengin-fakir demeden herkese ücretsiz yemek verilir, yolcuların konaklama ve her türlü ihtiyacı karşılanır. Zaviyeler genellikle yol kavşaklarında ve güzergâhlarında, geçitlerde ve ıssız yerlerde kurulur. [6]
Vakıflar genel Müdürlüğü Arşivi kayıtlarından temin edebildiğimiz ve Polatlı bölgesinde bulunan zaviyeler şunlardır: 1. Fatma Bacı Zâviyesi: Bacı Köyü’nün içindedir. Günümüzde sadece Fatma Bacı türbesi bulunmaktadır. 2. Hacı Tuğrul Baba Zâviyesi: Hacıtuğrul Köyü’nün yakınında iken, günümüzde sadece Hacı Tuğrul Baba türbesi bulunmaktadır. 3. Timur Baba Zâviyesi: Yeri tespit edilememiştir. 4. Şeyh Hasan Zâviyesi: Yeri tespit edilememiştir. 5. Şeyh Durak Zaviyesi: Yeri tespit edilememiştir. 6. Kızılca Ahmed (Karaca Ahmed) Zaviyesi: Sakarya Irmağı doğu kıyında ve Karacaahmed Köyü sınırları içindedir. Günümüzde sadece Karaca Ahmed türbesi bulunmaktadır. 7. Şeyh Yağan Zaviyesi: Yeri tespit edilememiştir. 8. Kutlu Şeyh Zaviyesi: Yeri tespit edilememiştir. 9. Basri Şeyh Zaviyesi: Basri Köyü civarında bulunan zaviyenin yeri tespit edilememiştir. 10. Bancık Zaviyesi: Eski Menteşe Köyü hudutları dahilinde bulunan zaviyenin yeri tespit edilememiştir. 11. Şeyh Yağmur Baba Zaviyesi: Yağmurbaba Köyü’nün yakınında olup, sadece türbenin temelleri ve mezarlık kalmıştır. 11. Baba Yakub Zaviyesi: Babayakup Köyü içinde olup, sadece Baba Yakub türbesi bulunmaktadır. Günümüzde Sarıoba Köyü Ankara Çayı yakınında, Tatlıkuyu Köyü Tekke mevkiinde, Beşköprü Köyü mezarlığında, Kuşçu Köyü mezarlığında ve Çile Dağı’nın yamaçlarında bilmediğimiz zaviyeler olabilir. [7]



Polatlı bölgesinde Osmanlı döneminde yapılan eserlerden günümüze ulaşanların tamamına yakını cami, türbe, çeşme, konak ve demiryolu istasyon binalarıdır. Zaviye, türbe ve kale yapılarının çoğu günümüze ulaşmamıştır. Polatlı ilçe merkezinde yapılaşma 1926 yılından sonra başlamıştır. Osmanlı döneminde demiryolu ihracat iskelesi durumundadır. Cami, konak ve çeşmelerde köylerde yapılmıştır. [8]

KAYNAKLAR
[1] [4] [5] T.C. Ankara Valiliği ( http://www.ankara.gov.tr/polatli )
[2] [3] [6] [7][8] T.C.Polatlı Kaymakamlığı (http://www.polatli.gov.tr/ilce-tarihi)
http://www.polatli.gov.tr/kurumlar/polatli.gov.tr/polatli/images/dosya/PDF/tarih.pdf
http://www.polatli.gov.tr/kurumlar/polatli.gov.tr/polatli/images/dosya/PDF/SELCUKLU.pdf
http://www.polatli.gov.tr/kurumlar/polatli.gov.tr/polatli/images/dosya/PDF/OSMANLI.pdf

FOTOĞRAFLAR:
[1] [2] [4] T.C.Polatlı Kaymakamlığı
[3] [5] [6] [7] Fotoğraflarla Polatlı, POTA Yayınları, Kadim Koç, Adnan Ataç, Ankara, 2018

    Yorumlar

HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
EN ÇOK OKUNANLAR
BUGÜN
BU HAFTA
BU AY
EN ÇOK YORUMLANANLAR
BUGÜN
BU HAFTA
BU AY
e-gazete
  • Yeşilgiresun Gazetesi - 18 Aralık 2012 Manşeti
ARŞİV